De mens is awesome

Ik houd mij al meerdere jaren bezig met intrinsieke motivatie binnen mijn werk. Het valt niet altijd mee om dit onderwerp een plekje te geven als tester binnen een IT organisatie, maar op de één of andere manier lukt het me altijd wel. Waarom ik dit onderwerp zo geweldig vind, is het beeld dat het je geeft van de mens.

Er zijn over de jaren verschillende theoriën geweest over intrinsieke motivatie. Ze verschillen allemaal wel een beetje. Maar uiteindelijk lijken ze allemaal neer te komen op het volgende:

“Iedereen wilt elkaar helpen, gebruik makend van zijn of haar skills”.

En dat vind ik geweldig!

Specifiek door twee redenen:

  1. Iedereen is anders. Hierdoor ontwikkelt iedereen zijn eigen gebied waar hij of zij goed in is. Hierdoor kunnen we nog beter samenwerken. De een wilt mensen helpen als boer, en de ander wilt mensen helpen als dokter. Alleen omdat iedereen verschillend is, heeft de mensheid als ras een ongelofelijk hoog potentie (we vullen elkaar aan, in plaats van ruziën over wie er boer mag worden).
  2. Alles dat we uiteindelijk doen is gericht om mensen te kunnen helpen. Uiteraard kun je zeggen dat dit een egoistische drijfveer is, maar dat maakt deze drijving niet minder inspirerend. Het blijft inhouden dat wij allemaal anderen proberen te helpen.
Maar…

Toch zie je zoveel geweld en slechtheid als je naar buiten komt, hoe komt dat dan?

Dit probleem ontstaat door twee belangrijke redenen.

Veel mensen nemen aan dat hun perspectief ‘waarheid’ is

Zolang mensen ervan uitgaan dat hun perspectief (zie mijn blogpost over perspectieven) een ‘universele waarheid’ bevat, zullen perspectieven botsen. In het beste geval vallen mensen hierdoor terug in een discussie over wie er gelijk heeft. In slechte gevallen kan dit veel verder gaan.

Veel van de oorlogen (wellicht zelfs alle), zijn namelijk ontstaan omdat een bepaalde groep mensen hun eigen perspectief beter vindt dan die van anderen. Deze mensen geloven dat zij anderen helpen (omdat hun perspectief beter is en iedereens leven beter wordt als ze dit perspectief omarmen), maar zorgen voor de grootste problemen in de wereld.

Als mensen zouden durven te aanvaarden dat hun perspectieven persoonsgebonden zijn, en geen universele waarheden bevatten, zou een groot deel van het leed in deze wereld verdwijnen.

Mensen zijn niet in staat om bij een keuze rekening te houden met alle mogelijke factoren

Uiteindelijk hebben we nog het probleem dat mensen niet in staat zijn om de volledigheid van factoren te kunnen bevatten, voor een keuze die wij maken. Daarom als wij iets ‘goeds’ willen doen, kunnen wij onmogelijk rekening houden met alle factoren. Als wij denken dat wij iets ‘goeds’ doen, is er altijd een risico dat wij onbewust mensen leed aanbrengen.

Voorbeeldtijd!

De buschauffeur heeft zich verslapen omdat hij een zware avond had, maar is daarom wel 5 minuten te laat aangekomen. Twee mensen die op de bus stonden te wachten missen een aansluiting waardoor zij te laat zijn voor een belangrijke sollicitatie. Zij reageren boos op de buschauffeur en dienen een klacht in.

En een andere:

Jan zit ziek thuis, maar hij moet toch even naar de supermarkt om boodschappen te halen. Hij heeft barstende hoofdpijn en is daarom niet in staat om rekening te houden met anderen. Zonder het door te hebben dringt hij voor in de rij om af te rekenen.

Bij deze voorbeelden zal zowel de buschauffeur als Jan afgeschilderd worden als zoiets als ‘asociaal’ of ‘laks’. Maar als je interesse zou tonen in deze mensen zou je er vanzelf achter komen dat ze een reden hebben om zich zo te gedragen. Dit zijn ook gewoon mensen die proberen ‘goed’ te doen. In Jans geval is het zelfs erger, omdat hij waarschijnlijk een prima gozer is als hij zich eenmaal fit voelt. Als je deze mensen op een constructieve manier zou benaderen, zouden ze waarschijnlijk hun excuses aanbieden voor hun gedrag.

Een ‘goede’ keuze kan ook voor leed zorgen

Stel je zou honderd mensen kunnen redden, door een onschuldig persoon te vermoorden. Dit is een hypothetische situatie die vaak wordt gebruikt om de term ‘goed’ ter discussie te stellen. Maar deze situatie geeft ook aan hoe moeilijk het is om altijd maar het ‘goede’ te doen. Want er is geen algemeen geaccepteerd idee van wat ‘goed’ is. En ik zal daar in deze post niet op in gaan.

Stel een manager moet een begrotingsplan maken. Hij gaat hiermee sowieso mensen leed toebrengen. Maar hij zal alsnog proberen de ‘goede’ keuze te maken.

Sommige mensen zullen geconfronteerd worden met dit soort keuzes. En hoe vervelend het ook is, een groot deel van het verdriet in deze wereld komt hier vandaan. Maar dat maakt de keuzes en de mensen niet per se ‘slecht’. Het is namelijk verdomd lastig om altijd maar het juiste te doen, omdat je rekening moet houden met ongelofelijk veel factoren.

Dus

Maar uiteindelijk geloof ik dat mensen goed zijn. Met name omdat iedereen altijd tracht om ‘goed’ te doen. Soms pakt dit verkeerd uit en ontstaan weer nieuwe problemen, maar daar kunnen we weer van leren (en dat zouden we vaker moeten doen). Hierdoor groeien wij en zijn wij nog beter in staat om het ‘goede’ te doen. En blijkbaar worden we daar gelukkig van.

Geweldig toch?!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *